Codex Cenannensis et Bibliotheca Collegii Trinitatis

 
Old library Trinity College staircase, photo Amelie Rosengren Latinitium.com.jpg

Haud ita pridem ego et Amelia in viam nos dedimus ut in Hiberniam Dublinum ad Collegium Trinitatis iremus ut cum alia tum codicem qui vocatur Codex Cenannensis (Book of Kells) inspiceremus. Haec est narratio totius rei.

Dublinum tendimus

Stockholmia Dublinum iter fuit breviusculum—haud scio an vix duarum horarum fuerit—et ex sententia, nisi quod tantum fore calorem haudquaquam exspectaveramus, quod autem lucro apposuimus.

Cum raeda longa in sinum urbis Dublini laeti et spe erecti venissemus, de raeda duorum tabulatorum—qualem in Suetia frustra quaeras—descendimus ut reliquam viam quae ad Collegium Trinitatis ducebat pedibus conficeremus. Periculum autem erat ne nos ipsi citius quam via conficeremur, nam longe ante galli cantum de lecto proficisciendi causa illo die surrexeramus.

Gradu autem concitato per vias Dublinenses apricas tendimus ad codicem illum; ut vero ad ipsum Collegium venimus, oculis circumlatis paulisper antiquitatem loci mirati sumus—conditum est enim Collegium Trinitatis anno MDXCII. Facere non potui quin Collegii Trititatis aedificia cum universitatis Stockholmiensis aedificiis–neutiquam paribus–conferrem. Ne in architechtum lapidibus loquar, illud saltem dicam, interesse aliquid non parvum inter rationem aedificandae illius et huius universitatis. 

 Universitas Stockholmiensis: interdum dormitant architecti?

Universitas Stockholmiensis: interdum dormitant architecti?

Spes, res fallax

Ad rem vero redeamus unde oratio, nescioquo vento admirationis rapta, declinavit. Trans campum viridem, per semitas saeptas, per turmas peregrinorum, cum Gallorum tum Americanorum suis linguis eadem mirantium, signis ducti tandem ad bibliothecam universitariam pervenimus ubi codex ille servabatur.

Trinity College Dublin, photo Amelie Rosengren Latinitium.com.JPG

Simul ac conspeximus ordinem hominum exspectantium ut sibi bibliothecam intrare liceret, non multum afuit quin spem amitteremus—non multum, inquam, sed hastas non abiecimus, sed constituimus postridie fortunam denuo temptandam, si forte ille dies nobis felicior illucesceret.  

Alter conatus

Proximus dies calorem–quid dico–aestum attulit. Dum Collegii aditui appropinquamus, cum horrore magnam turbam oculis nostris se offerre vidimus! Dis autem gratias, quod non eodem tendebant quo nos!

 
 

De codice conficiendo

Omnibus hominibus qui pridie ibi fuerant quasi divinitus fugatis dicto citius bibliothecam ingressi sumus. Priusquam vero ipsum codicem inspicere liceret, transeunda erant conclavia in quibus plurima eaque oppido iucunda de codicibus et pigmentis atramentoque conficiendis docebantur, praeterea ostendebatur quemadmodum litterae illius generis quibus codex Cenannensis scriptus erat formarentur.

Plures vero homines erant quam—mea quidem sententia—ut simul omnia quae ibidem ostendebantur commode consuli propter possent.

Stipati more piscium multa de ipso codice Cenannensis didicimus—certe longe plura obliti sumus quam quae meminimus. 

Vellum and pens, photo Amelie Rosengren, Latinitium.com.jpg

Species codicis

Est autem codex ornatissimus, Latine  scriptus, quo quattuor evangelia continentur. Homines docti hunc codicem ineunte saeculo nono a monachis monasterii Ionae siti factum esse existimant. Codici faciendo operam dederunt iidem monachi aut ibi, i.e. Ionae, et/aut Kells (Meath) quo post annum octingentesimum et sextum Ioana commigraverunt, quod a vikingis oppugnati erant.

Nos vero turba hominum acti, qualiter piscis aqua, in penetralia tandem venimus. Thesaurus ubi liber servabatur erat conclave rubrum atque obscurum. In mediis tenebris mensa quadrata vitro obducta exstabat similis insulae. Sub vitro codex ipse quem Codicem Cenannensem vocant servabatur. Qui ita  bene factus et perspcuis, ita me di ament, litteris scriptus erat ut, quamvis amplius mille anni elapsi essent, tamen verba Latina satis facile legi possent. Legimus. Gavisi sumus, ut qui maxime.

Antiquitas

Quisquis librum antiquum—sive est quingentorum sive mille vel eo antiquior—legit, probe scit quam mirum sit posse eadem lingua qua scriptus fuerit, legere ipsa verba eaque intellegere et sic quasi ad ipsum tempus quo factus est liber et ad ipsum locum transire.

Quotiens libros vetustos Latinos mihi datum est consulere vel fragmenta Romana legere—non contemnendum codicum manuscriptorum numerum Stockholmiae habemus—afficior miro quodam studio et admiratione illius ipsius rei quantum valeat ipsa scriptio quae tot saecula et tot tantasque calamitates superare valeat et cogitata litteris mandata secum quasi per tempora ad nos traxerit.

Book of Kells, replica 3, latinitium.com.jpg
Book of Kells, replica, Latinitium.com.jpg
Book of Kells, replica 2, Latinitium.com.jpg

Bibliotheca antiqua

Thesauro egressi scalas, quae ad tabulatum superius in veterem bibliothecam Collegii Trinitatis ducebant, ascendimus. Est bibliotheca ea facie qua bibliothecas esse velis: maximam, subobscuram, scalis hinc et hinc in librorum caelum tendentibus; innumeris ordinibus forulorum librorum ligno aetate obscurato, Latinis inscriptionibus litteris auratis factis. Bibliotheca multo longior quam latior est, cuius latera bustis marmoreis ornabantur quae Socratem Demostenem, Platona, Newtonium, Wellingtonium, Burkeium eorumque aequales effingebant. 

Qui nihil nisi libros se visurum putat, oppido demirabitur in media bibliotheca insigne quoddam, quod Hiberni magni aestimant, servari: psalterium saeculi quinti decimi (quod idem in insigni illius cerevesiae divinae cui nomen Guinness effingitur) quo  antiquius in Hibernia reliqua  frustra quaeras.

Old Library Trinity College, photo Amelie Rosengren Latinitium.com.JPG
Old Library Marble busts, photo Amelie Rosengren Latinitium.com.JPG

Oculis casu circumlatis libros non ignotos deprehendimus—ni ille custos oculis emissiciis fuisset, sine mora, ita me di ament, accucurissem et libros arripuissem ut legerem. Genium vero meum ut Terentii Geta, in hac re defraudare coactus sum, ne deprehensus, vinctus foras quaterer.

Livius och Tacitus, Old Library Trinity College, photo Amelie Rosengren Latinitium.com.JPG

Captivi

Funibus a libris separati cum cogitaremus hos omnes libros esse quasi monumentum quoddam quod peregrinorum oculos e longinquo delectaret, quod monumentum, non amatum neque lectum, pegmatum librariorum vinculis captivum custodiebant custodes torvis oculis.

Haec vero cum paulo post quereremur, illos libros consuli a scholasticis hominibus licere didicimus—dummodo in antecessum copiam id faciendi litteris impetrassent. Libros saltem interdum consuli discere nos laetos reddidit. Nam quid tristius quam liber non lectus?

Praeterea eodem loco Daniel amicum repperit!

Daniel and Cicero at Old Library, photo Amelie Rosengren Latinitium.com.JPG
Cicero, Old Library Trinity college Dublin, photo Amelie Rosengren Latinitium.com.JPG

Umquamne fuisti in hac bibliotheca? Quid censes?

Join the Sodalicium because we regularly send out tips, updates and learning material.